جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «داڕێژە:هه‌ڵبژارده‌ی سێیه‌م»

لە Kurd collect
Jump to navigation Jump to search
 
(٦٦ دەستکاری لەلایەن ٣ بەکارھێنەرەوە پیشاننادرێت)
ھێڵی ١: ھێڵی ١:
[[پەڕگە:Mariwani0321.jpg|وێنۆک]]
'''[[سوارە ئیلخانی زادە]]'''
شاعیر و نوسەر و ئەکتەر و روناکبیری کورد - شەهید دڵشاد مەریوانی
[[پەڕگە:10450870 .jpg|وێنۆک]]


'''دڵشاد محەمەد ئەمین فەتاحی مەریوانییە:'''


باوکی لە ساڵانی سی سەدەی بیستەمەوە لە گوندی کاڵێی خوارووی مەریوانەوە، هاتووەتە پێنجوێن، پاشان شاری '''[[سلێمانی]]''' هەر لەوێ ژنی هێناوە و نیشتەجێ بوە. لە 28-03-1947.
پ.د.'''[[زاهیر لەتیف كەریم]]'''


خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی و ئامادەیی بەشی وێژەیی هەر لەسلێمانی تەواو کردووە.
پ.د.'''[[نیان نەوشیروان مەستی]]'''


بۆ تەواو کردنی خوێندنی زانستگاچووەتە شاری بەغدا بەشی زمانو ئەدەبی کوردی لە زانستگای بەغدا، کۆلێژی زمان و ئادابی تەواو کردووەو سالی 1972 (بەکالۆریۆس) لیسانسی تیادا وەرگرتووە.
دەق،بەشێوەیەكی گشتی،پێكهاتووە لەچەندین پەیوەندی دەرەكی وناوەكی كەناوەڕۆكی ئەو پەیوەندیانە بریتین  لەبابەتە هەستیارەكانی ژیان بەتایبەتی لەڕووی سۆسێوڵۆژیا وسایكۆڵۆژیا وفیكر وسیاسەتەوە.لەسەر ئەم بنەمایە  سۆسێر ڕژێمێكی زمانەوانی داناوە ئەویش بەمەبەستی دۆزینەوەی پەیوەندییە سۆسێۆڵۆژییەكانی كۆمەڵگا (سعید بنكراد (ب:30 ).لەبەرامبەردا،گەورە زانای سیمۆڵۆژیای ئەمریكی شارڵ ساندرس پێرس (1839 - 1914 )جەختی لەسەر ڕێبازە پراگماتیكەكان دەكات،بەوەی هیچ زانیارییەكی پێش وەخت دەرئەنجامەكەی بەتەندروستی لەدایك نابێت بەڵكو ئەم كارە،لەڕووی كار وكردارەوە،  پەیوەندی ڕاستەوخۆی بەئەنجامی تاقیكردنەوەكانەوە هەیەكەڕۆژانە ڕووبەڕوی تاكەكان دەبنەوە  ( جیرار لودال:117).بەمەش جیاوازییەكان لەنێوان سۆسێر وپێرس دا دروست دەبێت كەبریتین لە:


بەهۆی نۆبەرەیی خۆی لە خێزانەکەدا و هۆشیاری باوکی هەر لە ساڵی 1959-1962 لەخەباتی یەکێتی خوێندکارانی کاتی خۆی کاری کردووە.
- ڕێبازی سۆسێر پشت بەڕژێمە زمانەوانییەكان دەبەستێت،بەڵام پێرس پشت بەفەلسەفە ولۆژیك دەبەستێت.لێرەدا ڕێبازەكەی سۆسێر خۆی لەبازنە تایبەتەكاندا دەبینێتەوە.بەڵام لەلای پێرس ڕێبازەكە گشتگیرییە.


[[دڵشاد محەمەد ئەمین فەتاحی (دڵشاد مەریوانی)|درێژەی بابەت]]
- پەیوەندی لای سۆسێر لەسەر بنەمای دولیزمەی دال ومەدلوولە بەنموونەی واقیع وخەیاڵ كەجۆری پەیوەندی لەجۆری هۆكارییە نەك هەڕەمەكی وسەرپێیی.بەڵام لەلای پێرس پەیوەندییەكان لەسەر بنەمای سێكوچكەی نوێنەرایەتی وپەیوەندیدارێتی وبابەتی دامەزراوە.
 
-سۆسێر لەپەیوەندییەكاندا بایەخ بەڕژێمە ناوەكییەكان دەدات بەبێ ئەوەی بگەڕێتەوە بۆ سەرچاوە وسەرچاوەلێگرتنە دەرەكییەكان.بەڵام پێرس ،لەیەك كاتدا،بایەخ بەڕژێمە دەرەكی وناوەكییەكان دەدات.بەمەش سەرچاوەی كاركردنی بریتیە هەر لەسێ جیهانەكە،جیهانی ڕێتێچوونی وجیهانی بوونیی وجیهانی ئەركەكان.ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت،كەسەرچاوەی تاقیگەكانی پێرس بریتییە لەلۆژیك.
 
خۆشی لەم ڕووەوە دەڵێت"لۆژیك بەتێگەیشتنە گشتییەكەی بریتیە لەسیمۆڵۆژیا ( سیزا قاسم:137).كەواتە سیمۆڵۆژیا بریتیە لەبەرهەمی سیاقێكی فەلسەفی كەپەیوەستە بەسەرجەم زانستەكانی وەك ماتماتیك ولۆژیك وكیمیا وگەردوونزانی وفیزیك...هتد،كەسەرجەمیان،وەك پێویست، لەڕێگەی پێكهاتە پراگماتییەكانەوە كاری لەسەر دەكرێت (حامد خلیل:193) .
 
 
 
 
 
[[سوارە ئیلخانی زادە|درێژەی بابەت]]

دوایین پێداچوونەوەی ‏١٧:٠٦، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٤

سوارە ئیلخانی زادە

10450870 .jpg


پ.د.زاهیر لەتیف كەریم

پ.د.نیان نەوشیروان مەستی


دەق،بەشێوەیەكی گشتی،پێكهاتووە لەچەندین پەیوەندی دەرەكی وناوەكی كەناوەڕۆكی ئەو پەیوەندیانە بریتین لەبابەتە هەستیارەكانی ژیان بەتایبەتی لەڕووی سۆسێوڵۆژیا وسایكۆڵۆژیا وفیكر وسیاسەتەوە.لەسەر ئەم بنەمایە سۆسێر ڕژێمێكی زمانەوانی داناوە ئەویش بەمەبەستی دۆزینەوەی پەیوەندییە سۆسێۆڵۆژییەكانی كۆمەڵگا (سعید بنكراد (ب:30 ).لەبەرامبەردا،گەورە زانای سیمۆڵۆژیای ئەمریكی شارڵ ساندرس پێرس (1839 - 1914 )جەختی لەسەر ڕێبازە پراگماتیكەكان دەكات،بەوەی هیچ زانیارییەكی پێش وەخت دەرئەنجامەكەی بەتەندروستی لەدایك نابێت بەڵكو ئەم كارە،لەڕووی كار وكردارەوە، پەیوەندی ڕاستەوخۆی بەئەنجامی تاقیكردنەوەكانەوە هەیەكەڕۆژانە ڕووبەڕوی تاكەكان دەبنەوە ( جیرار لودال:117).بەمەش جیاوازییەكان لەنێوان سۆسێر وپێرس دا دروست دەبێت كەبریتین لە:

- ڕێبازی سۆسێر پشت بەڕژێمە زمانەوانییەكان دەبەستێت،بەڵام پێرس پشت بەفەلسەفە ولۆژیك دەبەستێت.لێرەدا ڕێبازەكەی سۆسێر خۆی لەبازنە تایبەتەكاندا دەبینێتەوە.بەڵام لەلای پێرس ڕێبازەكە گشتگیرییە.

- پەیوەندی لای سۆسێر لەسەر بنەمای دولیزمەی دال ومەدلوولە بەنموونەی واقیع وخەیاڵ كەجۆری پەیوەندی لەجۆری هۆكارییە نەك هەڕەمەكی وسەرپێیی.بەڵام لەلای پێرس پەیوەندییەكان لەسەر بنەمای سێكوچكەی نوێنەرایەتی وپەیوەندیدارێتی وبابەتی دامەزراوە.

-سۆسێر لەپەیوەندییەكاندا بایەخ بەڕژێمە ناوەكییەكان دەدات بەبێ ئەوەی بگەڕێتەوە بۆ سەرچاوە وسەرچاوەلێگرتنە دەرەكییەكان.بەڵام پێرس ،لەیەك كاتدا،بایەخ بەڕژێمە دەرەكی وناوەكییەكان دەدات.بەمەش سەرچاوەی كاركردنی بریتیە هەر لەسێ جیهانەكە،جیهانی ڕێتێچوونی وجیهانی بوونیی وجیهانی ئەركەكان.ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت،كەسەرچاوەی تاقیگەكانی پێرس بریتییە لەلۆژیك.

خۆشی لەم ڕووەوە دەڵێت"لۆژیك بەتێگەیشتنە گشتییەكەی بریتیە لەسیمۆڵۆژیا ( سیزا قاسم:137).كەواتە سیمۆڵۆژیا بریتیە لەبەرهەمی سیاقێكی فەلسەفی كەپەیوەستە بەسەرجەم زانستەكانی وەك ماتماتیك ولۆژیك وكیمیا وگەردوونزانی وفیزیك...هتد،كەسەرجەمیان،وەك پێویست، لەڕێگەی پێكهاتە پراگماتییەكانەوە كاری لەسەر دەكرێت (حامد خلیل:193) .



درێژەی بابەت