جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «داڕێژە:هه‌ڵبژارده‌ی دووه‌م»

لە Kurd collect
Jump to navigation Jump to search
 
(٤٢ دەستکاری لەلایەن ھەمان بەکارھێنەرەوە پیشاننادرێت)
ھێڵی ١: ھێڵی ١:
'''[[گوندی چەرمۆ]]'''
'''[[ئەحمەدی خانی]]'''
[[پەڕگە:460227699 .jpg|وێنۆک]]


ئامادەکردنی: کەنار ئەبووبەکر
خانی بۆ خۆی مێژووی لە‌ دایكبوونی خۆی بۆ تۆماركردووین كە‌ دە‌ڵێت:
[[پەڕگە:151946202 .jpg|وێنۆک]]


گوندی چەرمۆ، جەرمۆ (بە ئینگلیزی: Jarmo، Qalat Jarmo یان Charmo، بە عەرەبی: جرمو، بە کورمانجی: Çermo) پێگەیەکی شوێنەوارناسییە، بە یەکێک لە کۆنترین گوندە کشتوکاڵییەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جیهان دادەنرێت، کە لە نزیکی دێی کانی ساردە، ١١ کیلۆمەتر لە ڕۆژھەڵاتی '''[[چەمچەماڵ]]'''ی سەر بە پارێزگای '''[[سلێمانی]]'''یە، دەکەوێتە خۆرهەڵاتی کەرکووک، لە باشووری خۆرهەڵاتی عێراق و دامێنی زنجیرەچیای زاگرۆس. مێژووی گوندى چەرمۆ، بە نزیکەیی بۆ پێش ٧٠٠٠ ساڵی پێش زایینی دەگەڕێتەوە. بۆ ماوەیەک بە کۆنترین کۆمەڵگەی کشتوکاڵی لە جیهاندا ناسرابوو.
             
* لە‌و ڕاكو دە‌ما ژغە‌یب فە‌ك بوو
* تە‌ئریخ ھە‌زار و شە‌ست و یە‌ك بوو


لە ساڵی ١٩٤٠ لەلایەن تیمێكی شوێنەوارناسی عێراقی بەسەرۆكایەتی ناسر نەقشبەندی دۆزراوەتەوە، لە ساڵی ١٩٤٨ بۆ ساڵی ١٩٥٥ كنە و پشكنینی لەلایەن شوێنەوارناسانى بیانییەوە تێداكراوە.
واتە‌ لە‌ كاتێكدا كە‌ من لە‌ نە‌بوون پە‌یدا بووم، ساڵی ھە‌زار و شە‌ست و یە‌ك بوو، واتە‌ لە‌ ساڵی (١٠٦١)ی كۆچی ھاتۆتە‌ دونیاوە‌، كە‌ دە‌كاتە‌ (١٦٥٠)ز بە‌ڵام لە‌ كوێ؟ ھە‌ندێك ھە‌ر لە‌بە‌ر ئە‌وە‌ی لە‌ بایە‌زید كۆچی دواییكردوە و لە‌وێ نێژراوە‌ دە‌یكە‌ین بە‌ خە‌ڵكی بایە‌زید.  


'''دۆزینەوە و دەرخستنی'''
بە‌ڵام ئە‌گە‌ر بە‌ وردی مە‌م و زین بخوێنینە‌وە‌ لە‌و تێدە‌گە‌ین، كە‌ خانی زۆر بە‌ توندی بە‌ستراوە‌ بە‌ جزیرە‌وە‌، ھە‌رچە‌ندە‌ ڕوودانی چیرۆكی مە‌م و زین لە‌ ناوچە‌ی جزیرە‌دا ھۆیە‌كی گە‌ورە‌ی ئە‌مە‌یە‌، بە‌ڵام ئە‌وە‌ش دیارە‌، كە‌ خانی لە‌ جزیرە‌دا زۆر ژیاوە‌، ھە‌ر وە‌ك لە‌ مە‌م و زینە‌وە‌ بۆمان دە‌ردە‌كە‌وێت، كە‌ خانی زانایە‌كی گە‌ورە‌ بوو و شارە‌زای فە‌لسە‌فە‌ و گە‌لێك زانستی تر بوو.


لە ساڵی ١٩٤٠ لەلایەن تیمێكی شوێنەوارناسی عێراقی بەسەرۆكایەتی ناسر نەقشبەندی دۆزراوەتەوە، لە ساڵی ١٩٤٨ بۆ ساڵی ١٩٥٥ كنە و پشكنینی لەلایەن شوێنەوارناسانى بیانییەوە تێداكراوە.
ھە‌ر ئە‌مە‌ ڕاستی ئە‌وە‌مان بۆ دە‌ردە‌خات، كە‌ لە‌ زۆر كتێبدا كە‌ دە‌ربارە‌ی ژیانی خانی نووسراوە‌، لە‌ زۆر شوێن خوێندوویە‌تی و بووە‌ بە‌ گە‌ورە‌ و لە‌ جە‌زیرە‌ و بایە‌زید وانە‌ی گوتۆتە‌وە‌ گە‌لێك مە‌لا و زانای تری پێگە‌یاندووە‌ خانی لە‌ ساڵی (١٧٠٦)ز كۆچی دواییكردووە‌.
[[پەڕگە:چەرمۆ1.jpg|وێنۆک|ڕاست]]
شوێنەوارناسی زانکۆی شیکاگۆی ئەمریکا ڕۆبێرت برایدوود بە شێوەی زانستی و لە سێ وەرزدا پشکنینی تێدا کراوە. بەڵام وەرزی چوارەمی پشکنینەکان کە بڕیار بوو لە ١٩٥٨ـدا بکرێت بەھۆی شۆڕشی ١٤ـی تەممووز لە عێراقدا ئەنجام نەدراوە.








[[گوندی چەرمۆ|درێژەی بابەت]]
 
 
[[ئەحمەدی خانی|درێژەی بابەت]]

دوایین پێداچوونەوەی ‏٠٩:٤٧، ١٣ی ئازاری ٢٠٢٥

ئەحمەدی خانی

460227699 .jpg

خانی بۆ خۆی مێژووی لە‌ دایكبوونی خۆی بۆ تۆماركردووین كە‌ دە‌ڵێت:


  • لە‌و ڕاكو دە‌ما ژغە‌یب فە‌ك بوو
  • تە‌ئریخ ھە‌زار و شە‌ست و یە‌ك بوو

واتە‌ لە‌ كاتێكدا كە‌ من لە‌ نە‌بوون پە‌یدا بووم، ساڵی ھە‌زار و شە‌ست و یە‌ك بوو، واتە‌ لە‌ ساڵی (١٠٦١)ی كۆچی ھاتۆتە‌ دونیاوە‌، كە‌ دە‌كاتە‌ (١٦٥٠)ز بە‌ڵام لە‌ كوێ؟ ھە‌ندێك ھە‌ر لە‌بە‌ر ئە‌وە‌ی لە‌ بایە‌زید كۆچی دواییكردوە و لە‌وێ نێژراوە‌ دە‌یكە‌ین بە‌ خە‌ڵكی بایە‌زید.

بە‌ڵام ئە‌گە‌ر بە‌ وردی مە‌م و زین بخوێنینە‌وە‌ لە‌و تێدە‌گە‌ین، كە‌ خانی زۆر بە‌ توندی بە‌ستراوە‌ بە‌ جزیرە‌وە‌، ھە‌رچە‌ندە‌ ڕوودانی چیرۆكی مە‌م و زین لە‌ ناوچە‌ی جزیرە‌دا ھۆیە‌كی گە‌ورە‌ی ئە‌مە‌یە‌، بە‌ڵام ئە‌وە‌ش دیارە‌، كە‌ خانی لە‌ جزیرە‌دا زۆر ژیاوە‌، ھە‌ر وە‌ك لە‌ مە‌م و زینە‌وە‌ بۆمان دە‌ردە‌كە‌وێت، كە‌ خانی زانایە‌كی گە‌ورە‌ بوو و شارە‌زای فە‌لسە‌فە‌ و گە‌لێك زانستی تر بوو.

ھە‌ر ئە‌مە‌ ڕاستی ئە‌وە‌مان بۆ دە‌ردە‌خات، كە‌ لە‌ زۆر كتێبدا كە‌ دە‌ربارە‌ی ژیانی خانی نووسراوە‌، لە‌ زۆر شوێن خوێندوویە‌تی و بووە‌ بە‌ گە‌ورە‌ و لە‌ جە‌زیرە‌ و بایە‌زید وانە‌ی گوتۆتە‌وە‌ گە‌لێك مە‌لا و زانای تری پێگە‌یاندووە‌ خانی لە‌ ساڵی (١٧٠٦)ز كۆچی دواییكردووە‌.




درێژەی بابەت